DATY
Wydaje się, że nie ma nic prostszego do tłumaczenia niż daty. I co do zasady tak właśnie jest, ale…
Po pierwsze format daty. Po polsku jest to najczęściej dzień miesiąc i rok oddzielane kropkami. Ale czasem rok miesiąc dzień. A czasem miesiąc jest słownie, a jeszcze po roku bywa słowo „roku” lub tylko literka „r.”, ale też nie zawsze. Proste prawda?
W brytyjskim angielskim to również dzień miesiąc rok, ale w amerykańskim już miesiąc dzień rok. Pół biedy jak dzień w dacie jest dalszy niż 12 dzień miesiąca, ale jeśli nie – nie wiadomo do końca jaki format przyjął twórca tekstu. A trzeba to ustalić, aby nie zrobić poważnego błędu.
Po drugie cel, w jakim wykonujemy tłumaczenie. Czy tłumaczymy artykuł, swobodną wypowiedź, pismo procesowe, umowę czy też dokonujemy tłumaczenia przysięgłego wyciągu z rejestru bądź innego aktu urzędowego. O ile w artykule czy swobodnej wypowiedzi jeszcze możemy sobie pozwolić na różnorodność w zapisie daty w obrębie jednego tekstu, o tyle w piśmie procesowym, umowie i innych dokumentach prawnych już na pewno nie, a w wyciągach z rejestru i dokumentach urzędowych należy dodatkowo uwzględnić sposób zapisywania daty zwyczajowo przyjęty w tego rodzaju dokumentach w urzędach w kraju, w jakim obowiązuje język na jaki tłumaczymy. Tłumaczenie to nie tylko treść, to także rejestr, forma, struktura tekstu i zastosowanie dokumentu jaki powstaje. Ostateczny tekst musi być zgodny z oryginałem, ale musi mieć też wszystkie cechy dokumentu określonego typu w kraju, w którym jest używany – wtedy dopiero spełni swoją funkcję komunikacyjną.
Ważne jest, czy rzeczywiście to co sformułował autor, odbiorca – operujący innym językiem, zrozumiał dokładnie tak samo i tak samo odniósł do otaczającej go rzeczywistości. A dokładnie, czy w jego umyśle powstał taki obraz jaki zaplanował autor tworząc swój komunikat. Czy tekst, który odbiorca czyta nie zaskakuje go i nie dziwi. Dlatego tak ważne jest użycie sformułowań, rejestru języka i formy tekstu, między innymi sposobu zapisu dat właśnie, charakterystycznych dla danego gatunku wypowiedzi w kraju odbiorcy tekstu. Wtedy zostanie osiągnięty właściwy i zamierzony efekt czynności jaką jest tłumaczenie.